پورتال جامع اطلاع رسانی دام، طیور و آبزیان
پورتال جامع اطلاع رسانی دام، طیور و آبزیان

بررسی استرس گرمایی در طیور

در این مقاله ضمن بررسی استرس گرمایی در طیور، با راهکارهایی علمی جهت کنترل آن آشنا خواهید شد. لازم به ذکر است مسئله استرس گرمایی، به جهت آن که مشکلات بسیار زیادی را به بار می­آورد، همواره مورد توجه افرادی از جمله مرغداران بوده است. مرغداران باید در جهت تولید بیش­تر و عملکرد بالاتر، برداشتن گام­های اساسی از جمله اصول دقیق مدیریت، تأمین تجهیزات لازم، تغذیه مناسب و …. را جدی بگیرند.

معمولاً در ماه­های گرم سال، با توجه به مشاهدات و تجربیات، مرغداری­ ها متحمل خسارات زیادی می­شوند و در برخی از موارد میزان تلفات از حد انتظار بالاتر است. در نتیجه به جهت آن که خسارات زیادی را متحمل نشوید، در این مقاله به بررسی استرس گرمایی در طیور می­ پردازیم. راه­هایی که جهت کاهش این مشکل ارائه می­دهیم، می­توانند در جهت بهبود عملکرد و تولیدات بیش­تر، به شکل قابل توجهی کمک‌کننده باشند.

بررسی استرس گرمایی در طیور؛ چه زمانی پرندگان درگیر این مشکل می شوند؟

زمانی که طیور نتوانند میان دمای تولید شده بدن و دمایی که بدن از دست می دهند، تعادل ایجاد کنند، درگیر استرس گرمایی می­شوند. در هنگام تنش، تغییراتی در بدن طیور رخ می­دهد. اولین واکنش‌دهنده به استرس، غده هیپوتالاموس است. با تحریک شدن این غده، هیپوفیز تحریک شده و هورمون کورتیکوتروپین افزایش می­یابد. از اثرات این هورمون بر روی بدن طیور، می­توان به افزایش فشار خون و افزایش ضربان قلب اشاره کرد. در بخش­های بعدی به طور مفصل­ تری در رابطه با این موارد صحبت می­کنیم.

در نتیجه بررسی استرس گرمایی در طیور مشخص شد که مقدار مصرف دان، تولید آنتی بادی و رشد طیور به طور جدی کاهش می­یابد. با ترشح مداوم هورمون کورتیکوسترون، بدن پرنده نسبت به بیماری­های باکتریایی و بیماری­های ویروسی مقاومت کم­تری خواهد داشت.

بررسی استرس گرمایی در مرغ

در بررسی استرس گرمایی در مرغ، در ابتدا باید بدانید که نشانه­ های آن چیست. به بیان دیگر چه مواردی مشخص می­کند که مرغ درگیر استرس گرمایی شده است.

برخی از مهم­ترین موارد عبارت­اند از:

  • افزایش مصرف آب
  • کاهش تحرک و فعالیت
  • کاهش مصرف خوراک
  • له له زدن به آرامی در ابتدا
  • له له زدن شدید
  • تلاش برای دور شدن از دیگر پرنده­ ها
  • رفتن به نقاط خنک­ تر و قرار دادن بدن در برابر جریان هوا
  • دور کردن بال­ها از بدن با بالاتر گرفتن آن­ها
  • نقاط کم پر بدن را در معرض هوا قرار دادن
  • کاهش جریان خون در اندام­های درونی
  • و همچنین گشاد شدن رگ­های سطحی که منجر به تیرگی پوست می­شود.
استرس گرمایی طیور

استرس گرمایی در طیور؛ اثرات فیزیولوژیکی

با تغییرات فیزیولوژیکی و رفتاری که در بدن پرنده رخ می­ دهد، در تلاش است که به نحوی دفع گرما را افزایش دهد. منظور از تغییرات، افزایش کورتیکو استروئیدها، افزایش دفعات و شدت تنفس، تغییر در هورمون­های تیروئید و هورمون تولید مثل است. در نهایت با وجود این تغییرات، سطح قند خون بدن افزایش یافته و سوخت و ساز چربی­ ها، پروتئین­ سازی بدن، رشد، اشتها، تولید و ایمنی کاهش پیدا می­کند.

با توجه به بررسی استرس گرمایی در طیور، مشخص شده است که مصرف خوراکی به میزان 4/16 درصد کاهش یافته و ضریب تبدیل غذایی به میزان 6/25 درصد افزایش پیدا می­ کند. همچنین باید بدانید که در نتیجه استرس­های گرمایی حاد در طیور، 16 درصد درآمد کم­تر و 30 درصد هزینه بیش­تر را به دنبال خواهد داشت.

پیش بینی استرس گرمایی در طیور

امروزه شاهد امکانات هواشناسی پیشرفته ­ای هستیم که جهت پیش‌بینی شرایط در این مورد بسیار کمک‌کننده‌اند. اینترنت و ارتباطات نیز دو گزینه­ دیگر در جهت پیش‌بینی شرایط استرس گرمایی­ اند که به راحتی در اخیر تمامی افراد است. با وجود این امکانات، برای تمامی نقاط، پیش‌بینی‌های 5 روزه دما امکان­پذیر است. در نتیجه اگر فردی بخواهد در جهت جلوگیری از مشکلات استرس گرمایی، اقدامات لازم را انجام دهد، می­تواند با استفاده از موارد ذکر شده، به آسانی و در زمان درست، استرس گرمایی را پیش‌بینی کرده و در صورت نیاز در اسرع وقت چاره‌اندیشی کند.

استرس گرمایی مرغ

این مطلب را از دست ندهید : استرس گرمایی در مرغ ها

بررسی استرس گرمایی در طیور و راه های مقابله با آن

راهکار اول: مدیریت پرورش

  • تراکم: تراکم یکی از مهم­ترین و اصلی­ ترین دلایل ایجاد استرس گرمایی است. با وجود تراکم بالا، گرمای متابولیک شده بین پرده­ ها بیش­تر شده و تا 40 درصد خروج دما از بدن طیور کاهش می­یابد. در تراکم بالا، دسترسی پرنده به آبخوری و فضای خالی کم­تر می­شود و هر دو این موارد در کاهش دفع گرما تأثیر گذارند. با توجه به این موارد، توصیه می­شود که به مدیریت استرس گرمایی به خصوص در فصول گرم توجه شود. در شرایط استرس گرمایی، نهایت وزن زنده توصیه شده در هر متر مربع برابر با 28 کیلوگرم است.
  • تهویه: استفاده از هوای بیرون سالن یکی از بهترین راه حل­ های مدیریت استرس گرمایی در طیور ممکن است. در طول روز که دمای داخلی با تابش خورشید بیش­تر می­شود، استفاده از تهویه جهت دفع حرارت بسیار کمک‌کننده است.
  • عایق­بندی: برای ساختمان­های مرغداری، ضریب هدایت گرما باید از w/m2/C0 4/0 کم­تر باشد.
  • آب: تأمین آب کافی و خنک کمک شایانی به کاهش استرس گرمایی می­کند.

راهکار دوم: برنامه خوراک

  • به منظور کاهش گرمای متابولیک داخلی، قطع خوراک در کمترین ساعات روز پیشنهاد می­شود. به علاوه بد نیست بدانید که جوجه ها با توزیع مجدد خوراک، تمایل بیش­تری برای مصرف دارند.

راهکار سوم: تغییر جیره

  • در بدن طیور، مکانیزم عمل جذب و هضم مواد غذایی و همچنین حرارت تولیدی ناشی از آن­ متفاوت است. در واقع با هضم پروتئین­ها در بدن، در دستگاه گوارش و کبد حرارت بالایی تولید می­شود و در نهایت گرمای متابولیکی افزایش پیدا می­ کند.

چربی­ها کمترین مقدار حرارت را به هنگام هضم و جذب در دستگاه گوارش و کبد ایجاد می­کنند و از این نظر، مواد نشاسته­ای و قندی در میان این دو گروه قرار می­گیرند. در نتیجه با توجه به شدت استرس گرمایی، راه حل کمک‌کننده جهت مدیریت استرس گرمایی در طیور، تنظیم نسبت انرژی به پروتئین و همچنین سطح اسیدهای آمینه است. افزودن بتائین به خوراکی نیز کمک‌کننده خواهد بود.

استرس گرمایی طیور

کلام پایانی

در جمع‌بندی پایانی در بررسی استرس گرمایی در طیور، باید بگوییم که استرس گرمایی PH خون و نرخ تنفس را بر هم می‌زند و به طور کلی عملکرد طیور را کاهش می­دهد. به همین منظور لازم است پیش از این که مشکلات و خسارات جدی به بار آید، نسبت به ایجاد شرایط بهتر و تجهیزات و تغذیه مناسب اقدام شود.

اشتراک گذاری

مطالب مرتبط